Μήπως οι φούρνοι μικροκυμάτων, εκτός από φαγητό, ψήνουν και κάτι ακόμα που μας αφορά όλους άμεσα;

Του Dr Vernon Coleman (Μετάφραση: Γιώργος Β. Μιχαήλ)

Δεν μας αρρωσταίνει μόνον η κακή ποιότητα των τροφίμων που αγοράζουμε, βλάπτοντας το ανοσοποιητικό μας σύστημα και κάνοντάς μας ευάλωτους σε λοιμώξεις και στον καρκίνο.

Ο τρόπος που προετοιμάζουμε το φαγητό μας μπορεί, επίσης, να έχει δραματική επίδραση στην υγεία μας. Το υπερβολικό μαγείρεμα του φαγητού μπορεί, για παράδειγμα, να καταστρέψει την περιεκτικότητά του σε βιταμίνες.

Και σκεφτείτε τον φούρνο μικροκυμάτων.

Υπάρχουν εκατομμύρια φούρνοι μικροκυμάτων σε χρήση σε όλον τον κόσμο. Σε αντίθεση με τους παραδοσιακούς φούρνους, λειτουργούν χρησιμοποιώντας ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία βραχέων κυμάτων για να ζεστάνουν τα τρόφιμα.

Αν και οι φούρνοι μικροκυμάτων πωλούνται ευρέως, χρησιμοποιούνται ευρέως, και βρίσκονται σε εκατομμύρια κουζίνες θερμαίνοντας (και επηρεάζοντας) τα τρόφιμα που τρώνε οι άνθρωποι, εντούτοις ούτε οι κυβερνήσεις ούτε οι κατασκευαστές φαίνονται πρόθυμοι να παράσχουν ή να δημοσιεύσουν πληροφορίες που να δείχνουν πόσο ασφαλή είναι αυτά τα προϊόντα.

Στο βιβλίο μου Food for Thought (1994) έκανα συγκεκριμένες ερωτήσεις σχετικά με τους φούρνους μικροκυμάτων.

Οι πρώτες ερωτήσεις μου ήταν:

  • Είναι επιβλαβή για τον άνθρωπο τα μικροκύματα που χρησιμοποιούνται για το μαγείρεμα;
  • Αν κάποιο από τα μικροκύματα ξεφύγει από τον φούρνο, θα βλάψει την υγεία μας;

Η επόμενη ερώτηση ήταν ακόμα πιο απλή -αλλά ίσως και πιο ανησυχητική:

Η χρήση του φούρνου μικροκυμάτων επηρεάζει με οποιονδήποτε επιβλαβή τρόπο το φαγητό που καταναλώνουμε;

Αν και οι ίδιοι οι κατασκευαστές δεν φαινόταν να έχουν κάνει πολλήν ερευνητική εργασία, εντούτοις υπήρχαν αρκετές διαθέσιμες έρευνες.

Το 1998, η Journal of Natural Science δημοσίευσε μια εξαιρετικά σημαντική μελέτη του William Kopp για τις επιπτώσεις των μικροκυμάτων στον άνθρωπο. Ο Kopp εργάστηκε στο Atlantis Rising Educational Centre (στο Πόρτλαντ του Όρεγκον) από το 1977 έως το 1979 και, στο διάστημα αυτό, συγκέντρωσε έγγραφα που καταγράφουν λεπτομερώς ό,τι ήταν τότε γνωστό για τις βλαβερές συνέπειες των φούρνων μικροκυμάτων στους ανθρώπους.

Η δημοσίευση αυτής της μελέτης ενόχλησε τους πανίσχυρους λομπίστες. Σύμφωνα με την Journal of Natural Science, ο William Kopp αναγκάστηκε να αλλάξει το όνομά του και να… εξαφανιστεί.

Αυτό μπορεί να ακούγεται δραματικό, αλλά έχω συναντήσει κι άλλον έναν ερευνητή (που μελέτησε κι αυτός τους κινδύνους των φούρνων μικροκυμάτων), ο οποίος έχει δεχτεί απειλές και του οποίου οι προσπάθειες να δημοσιοποιήσει την αλήθεια αντιμετωπίστηκαν με μηνύσεις και άλλες μεθόδους φίμωσης.

Ο Kopp αναφέρει ότι οι φούρνοι μικροκυμάτων αναπτύχθηκαν αρχικά από τους Ναζί, για χρήση σε επιχειρήσεις κινητής υποστήριξης κατά την διάρκεια της σχεδιαζόμενης εισβολής στην τότε Σοβιετική Ένωση. Ο στόχος ήταν να βρεθεί αξιόπιστη λύση για εύκολο και γρήγορο μαγείρεμα. Η αρχική έρευνα διεξήχθη το 1942-3 στο Humboldt-Universitat του Βερολίνου.

Όπως μας πληροφορεί ο Kopp, μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου οι Σύμμαχοι ανακάλυψαν την ναζιστική έρευνα που αφορούσε τους φούρνους μικροκυμάτων. Ο πειραματικός εξοπλισμός μικροκυμάτων μεταφέρθηκε τόσο στο Υπουργείο Πολέμου των ΗΠΑ όσο και στην Σοβιετική Ένωση, όπου άρχισαν έρευνες στα Ινστιτούτα Ραδιοτεχνολογίας του Κινσκ και του Ρατζαστάν.

Οι Σοβιετικοί ήταν αυτοί που έκαναν -και δημοσίευσαν- τις περισσότερες έρευνες. Και διαπίστωσαν, σύμφωνα με τον Kopp, ότι ένας άνθρωπος δεν χρειαζόταν καν να καταναλώσει τροφές μαγειρεμένες σε μικροκύματα για να κινδυνεύσει. Ακόμα και η απλή έκθεσή του στο ίδιο ενεργειακό πεδίο ήταν αρκετή για να προκαλέσει σοβαρές αρνητικές παρενέργειες.

Ο Kopp επισημαίνει ότι οι Σοβιετικοί επιστήμονες ήταν τόσο ανήσυχοι για τους κινδύνους που συνδέονται με τους φούρνους μικροκυμάτων, ώστε η Σοβιετική Ένωση εξέδωσε έναν κρατικό νόμο (το 1976) που απαγόρευε την χρήση οποιασδήποτε συσκευής μικροκυμάτων.

Ακολουθεί μια λίστα με μερικές από τις αρνητικές παρενέργειες της έκθεσης σε μικροκύματα, που καταγράφηκαν από τους Σοβιετικούς επιστήμονες στην δεκαετία του 1970.

  • Αποσταθεροποίηση στην παραγωγή ορμονών και στην διατήρηση της ορμονικής ισορροπίας, τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες.
  • Διαταραχή εγκεφαλικών κυμάτων στους τύπους σημάτων άλφα, θήτα, και δέλτα.
  • Κατάρρευση του ανθρώπινου «ενεργειακού πεδίου ζωής».
  • Εκφυλισμός και αποσταθεροποίηση των ιδιοτήτων της εσωτερικής κυτταρικής μεμβράνης.
  • Εκφυλισμός και καταστροφή των ηλεκτρικών νευρικών ερεθισμάτων μέσα στον εγκέφαλο.
  • Μακροπρόθεσμη σωρευτική απώλεια ζωτικών ενεργειών σε ανθρώπους, ζώα, και φυτά που βρίσκονταν σε ακτίνα 500 μέτρων από τον επιχειρησιακό εξοπλισμό.
  • Μακροχρόνιες υπολειμματικές επιδράσεις στο νευρικό και στο λεμφικό σύστημα.
  • Αρνητικές ψυχολογικές επιδράσεις (ως αποτέλεσμα των αλλαγών του τύπου των εγκεφαλικών κυμάτων) που περιελάμβαναν: απώλεια μνήμης, απώλεια ικανότητας συγκέντρωσης, αλλαγές στις νοητικές και συναισθηματικές αποκρίσεις, και διαταραχές ύπνου.

Πιο πρόσφατα στοιχεία δείχνουν να επιβεβαιώνουν ότι ο κίνδυνος από τους φούρνους μικροκυμάτων δεν περιορίζεται στο τι συμβαίνει στο φαγητό που μαγειρεύεται μέσα τους.

Παρά τις όποιες προστατευτικές ασπίδες, οι φούρνοι μικροκυμάτων εκπέμπουν ηλεκτρομαγνητικά πεδία χαμηλής συχνότητας, που ενδέχεται να προκαλέσουν λεμφικό καρκίνο στα παιδιά.

Και όταν τα λευκά αιμοσφαίρια εκτίθενται στο είδος των ηλεκτρομαγνητικών πεδίων που εκπέμπονται από τους φούρνους μικροκυμάτων, η ικανότητά τους να καταπολεμούν τις ασθένειες μπορεί να μειωθεί δραματικά.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, υπήρχαν ήδη πάνω από 7.000 επιστημονικές δημοσιεύσεις που ασχολούνταν με τις βλάβες που προκαλούν στην υγεία οι πομποί βραχέων κυμάτων. Οι βλάβες, που προκαλούνται από τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία στα κύτταρα και τις κυτταρικές μεμβράνες, είναι πολύ γνωστές στους επιστήμονες εδώ και χρόνια. (Αν και, φυσικά, οι βιομηχανίες ηλεκτρισμού και τηλεπικοινωνιών ακολούθησαν σταθερά το παράδειγμα της καπνοβιομηχανίας και αρνήθηκαν ότι τα προϊόντα τους θα μπορούσαν να προκαλέσουν καρκίνο ή οποιοδήποτε άλλο σοβαρό πρόβλημα υγείας).

Οι επιστήμονες, που εξέτασαν τρόφιμα που είχαν μαγειρευτεί σε φούρνο μικροκυμάτων, εντόπισαν μια σειρά από σοβαρά προβλήματα. Ακολουθεί μια σύνοψη (που παρατίθεται στο άρθρο του William Kopp στην Journal of Natural Science) ορισμένων από αυτά:

  • Σε ένα στατιστικά υψηλό ποσοστό ατόμων, τα μαγειρεμένα στον φούρνο μικροκυμάτων τρόφιμα προκάλεσαν καρκίνο του στομάχου και του εντέρου, καθώς και σταδιακή κατάρρευση της λειτουργίας του πεπτικού και του απεκκριτικού συστήματος.
  • Όταν το κρέας θερμάνθηκε επαρκώς για να καταναλωθεί, δημιουργήθηκε ένας καρκινογόνος παράγοντας.
  • Εμφανίστηκαν καρκινογόνοι παράγοντες στο γάλα και στα δημητριακά.
  • Η κατανάλωση τροφής, που είχε θερμανθεί στον φούρνο μικροκυμάτων, είχε ως αποτέλεσμα υψηλότερο ποσοστό καρκινικών κυττάρων στο αίμα.
  • Οι εκπομπές μικροκυμάτων προκάλεσαν σοβαρές αλλοιώσεις στα κατεψυγμένα φρούτα, όταν αυτά αποψύχθηκαν σε φούρνο μικροκυμάτων.
  • Αλλοιώσεις παρατηρήθηκαν στα ωμά, μαγειρεμένα, ή κατεψυγμένα λαχανικά, όταν αυτά εκτέθηκαν σε φούρνο μικροκυμάτων για «εξαιρετικά σύντομες» χρονικές περιόδους.
  • Εξαιτίας χημικών αλλαγών σε τρόφιμα που θερμάνθηκαν σε φούρνο μικροκυμάτων, τα ανθρώπινα λεμφικά συστήματα δυσλειτουργούσαν, με αποτέλεσμα το σώμα να μην προστατεύεται επαρκώς έναντι ορισμένων τύπων καρκινικής ανάπτυξης.

Επιπλέον, οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι η θέρμανση με μικροκύματα προκαλεί «σημαντικές μειώσεις στην θρεπτική αξία όλων των τροφίμων που ερευνήθηκαν».

Μεταξύ άλλων σοβαρών προβλημάτων, διαπίστωσαν ότι σε τρόφιμα που είχαν θερμανθεί σε φούρνο μικροκυμάτων υπήρχε μειωμένη διαθεσιμότητα βιταμινών του συμπλέγματος Β, βιταμίνης C, βιταμίνης Ε, και βασικών μετάλλων.

Το τεύχος Σεπτεμβρίου 1998 της Journal of Natural Science περιείχε ακόμα περισσότερα στοιχεία, που εφιστούσαν την προσοχή στους πιθανούς κινδύνους που σχετίζονται με τους φούρνους μικροκυμάτων:

  • Το 1990, ερευνητές στο Βερολίνο ανακάλυψαν ότι όλοι οι φούρνοι μικροκυμάτων που εξέτασαν εξέπεμπαν κατά την λειτουργία τους μικροκύματα στον εξωτερικό χώρο.
  • Το πιο ευαίσθητο στα μικροκύματα σημείο του σώματος είναι ο φακός του ματιού. Όποιος χειρίζεται φούρνο μικροκυμάτων (ιδιαίτερα στο ύψος των ματιών), που παρουσιάζει διαρροή, μπορεί να τυφλωθεί.
  • Μελέτες με μπρόκολο και καρότα έχουν αποκαλύψει ότι οι κυτταρικές δομές καταστρέφονται στον φούρνο μικροκυμάτων. (Στους συμβατικούς φούρνους τα τοιχώματα των κυττάρων παραμένουν ανέπαφα.)
  • Το μαγείρεμα σε φούρνο μικροκυμάτων δημιουργεί ελεύθερες ρίζες, που είναι γνωστό ότι αποτελούν δυνητικούς πυροδοτητές καρκίνου.
  • Το φαγητό σε φούρνο μικροκυμάτων μπορεί να μαγειρευτεί ανομοιόμορφα -αφήνοντας πιθανά «κρύα σημεία». Αυτό μπορεί να προκαλέσει ανάπτυξη λοίμωξης από λιστέρια ή σαλμονέλα.
  • Δείγματα νερού θερμάνθηκαν, τόσο συμβατικά όσο και σε φούρνο μικροκυμάτων. Στην συνέχεια, χρησιμοποιήθηκαν για να βοηθήσουν στην βλάστηση σπόρων. Οι σπόροι δεν βλάστησαν όταν ήρθαν σε επαφή με το νερό που είχε θερμανθεί σε φούρνο μικροκυμάτων.
  • Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, αναφέρθηκε ότι υπήρχε αυξημένη συχνότητα δυσπλασιών μεταξύ παιδιών που οι μητέρες τους εκτέθηκαν σε φούρνο μικροκυμάτων.
  • Το 1991, ένας ασθενής στην Οκλαχόμα φέρεται να πέθανε από αναφυλαξία, ύστερα από μετάγγιση αίματος που θερμάνθηκε σε φούρνο μικροκυμάτων. Υποστηρίζεται ότι η ακτινοβολία μικροκυμάτων είχε αλλοιώσει το αίμα και ως εκ τούτου προκάλεσε τον θάνατο του ασθενούς.
  • Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι το ψήσιμο ανθρώπινου μητρικού γάλακτος σε μικροκύματα, σε υψηλές θερμοκρασίες, προκάλεσε μια αξιοσημείωτη μείωση της δραστηριότητας όλων των ελεγμένων αντιμολυσματικών παραγόντων που υπάρχουν φυσικά στο μητρικό γάλα. Η ανάπτυξη του E.coli ήταν 18 φορές μεγαλύτερη από αυτήν του φυσιολογικού μητρικού γάλακτος.
  • Το 1989, ο Ελβετός βιολόγος Hans Hertel, μαζί με έναν άλλο ερευνητή, διεξήγαγε μια μελέτη σχετικά με τις τροφές στον φούρνο μικροκυμάτων, η οποία απέδειξε ότι τα τρόφιμα που είχαν μαγειρευτεί σε φούρνο μικροκυμάτων προκαλούσαν αλλαγές στο αίμα. Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι αυτές οι αλλαγές υποδήλωναν την έναρξη μιας παθολογικής διαδικασίας (π.χ. καρκίνου). Στην συνέχεια, ο δεύτερος ερευνητής αποστασιοποιήθηκε από τα αποτελέσματα και την ερμηνεία τους. Σε μια ιδιωτική επιστολή προς τον Hertel, παραδέχτηκε ότι φοβόταν τις «συνέπειες» και ότι η ασφάλεια της οικογένειάς του ήταν πιο σημαντική γι’ αυτόν από οτιδήποτε άλλο.

Το τεύχος Οκτωβρίου/Νοεμβρίου 1998 του περιοδικού Nexus ανέφερε ότι ένας φυσικός είχε παρουσιάσει έρευνα που έδειχνε ότι το ανθρώπινο σώμα παράγει και εκπέμπει την δική του ακτινοβολία χαμηλής έντασης.

Ο φυσικός ισχυρίστηκε ότι ο μεταβολισμός του ανθρώπινου σώματος δημιουργεί το δικό του ηλεκτρομαγνητικό πεδίο. Οι ασθενείς εκπομπές φωτός που παράγονται από το σώμα είναι ένα εξωτερικό σημάδι ενός εύρυθμου, λειτουργικού μεταβολισμού.

Αυτή η έρευνα ανοίγει μια άλλη σειρά ερωτημάτων σχετικά με την επίδραση που μπορεί να έχουν οι εξωτερικές πηγές ακτινοβολίας μικροκυμάτων στους ζωντανούς ιστούς.

Πίσω στην δεκαετία του 1990, μου φαινόταν απολύτως ξεκάθαρο ότι οι φούρνοι μικροκυμάτων έπρεπε να απαγορευτούν. Και οποιαδήποτε τέτοια απαγόρευση θα έπρεπε να αρθεί μόνον εάν οι κατασκευαστές ήταν έτοιμοι να διεξάγουν έρευνα, η οποία θα έδειχνε είτε ότι τα καταγεγραμμένα ερευνητικά ευρήματα ήταν ανακριβή είτε ότι υπάρχουν τρόποι αντιμετώπισης των προβλημάτων.

Αλλά ήδη τότε η κατασκευή και η πώληση φούρνων μικροκυμάτων ήταν μεγάλη «μπίζνα» και αυτές οι βολικές συσκευές είχαν γίνει αναγκαία εξαρτήματα σε καντίνες, εστιατόρια, ξενοδοχεία, και σπίτια σε όλον τον κόσμο.

Στην Journal of Natural Science, ο Hertel επισημαίνει ότι: «…η έρευνα των βιολογικών επιπτώσεων των ηλεκτρομαγνητικών πεδίων στην ανθρώπινη ζωή, ειδικά αυτή που αφορά τα τεχνικά μικροκύματα, καταστέλλεται με επιτυχία. Τέτοια ερευνητικά προγράμματα είναι, επομένως, δυνατά μόνο σε ιδιωτική βάση, ενώ οι αρμόδιες αρχές κάνουν ό,τι μπορούν για να κρατήσουν τα ευρήματα μακριά από το κοινό, διαψεύδοντάς τα, κάνοντάς τα να φαίνονται γελοία, ή απορρίπτοντάς τα ως μη επιστημονικά».

Πιστεύω ότι ο Hertel έχει απόλυτο δίκιο.

Οι συστημικές εφημερίδες, τα περιοδικά, η τηλεόραση, και το ραδιόφωνο αγνοούν ή αρνούνται σταθερά την απειλή από τους φούρνους μικροκυμάτων. Και οι πολιτικοί δεν ζητούν να τεσταριστούν σωστά αυτές οι συσκευές.

Από την εμπειρία μου, οι προσπάθειες να δημοσιοποιηθούν οι πιθανοί κίνδυνοι (και το γεγονός ότι η βιομηχανία που κατασκευάζει και πουλάει φούρνους μικροκυμάτων δεν έχει κάνει ποτέ επαρκείς δοκιμές για τις επιπτώσεις στον ανθρώπινο οργανισμό) φαίνεται να αντιμετωπίζονται με μεγαλύτερη ανησυχία για την «υγεία» της βιομηχανίας μικροκυμάτων παρά για την υγεία και την ασφάλεια των καταναλωτών.

Τον Ιανουάριο του 1990, με άρθρο μου σε εφημερίδα, προειδοποίησα ότι χιλιάδες θα μπορούσαν να πεθάνουν κάθε χρόνο εξαιτίας της κατανάλωσης τροφίμων που μαγειρεύονται σε φούρνους μικροκυμάτων.

Τόνισα ότι θα μπορούσαν να περάσουν πολλά χρόνια μέχρι να εκτιμηθεί πλήρως η ζημιά που προκαλούν οι φούρνοι μικροκυμάτων, και πρόσθεσα ότι με τρόμαξε το γεγονός ότι οι κατασκευαστές δεν είχαν τεστάρει διεξοδικά τους φούρνους μικροκυμάτων.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, μια εκπομπή του BBC μου επιτέθηκε γι’ αυτήν την προειδοποίηση και με κατηγόρησε σπέρνω «φόβο» για την θέρμανση του γάλακτος στους φούρνους μικροκυμάτων. Το αίτημά μου να εμφανιστώ στην εκπομπή, για να συζητήσουμε το θέμα και να υπερασπιστώ την άποψή μου, απορρίφθηκε.

Προσέφυγα στην Επιτροπή Καταγγελιών Ραδιοτηλεόρασης, η οποία έκανε δεκτή την καταγγελία μου και χαρακτήρισε την εκπομπή του BBC ως άδικη.

Σήμερα, οι κίνδυνοι που σχετίζονται με τους φούρνους μικροκυμάτων φαίνεται να έχουν αποσιωπηθεί.

Υπάρχει αρκετό διαθέσιμο χρήμα για τον καθησυχασμό των καταναλωτών. Αλλά, δυστυχώς, όχι για την έρευνα.

Οι μόνοι που θα πλήρωναν για μια τέτοια έρευνα, είναι οι άνθρωποι που κατασκευάζουν φούρνους μικροκυμάτων.

Και γιατί να πληρώσουν για έρευνα που θα τους προκαλούσε το λιγότερο αμηχανία;

Αν σου αρέσουν αυτά που διαβάζεις, υποστήριξε την προσπάθειά μου με μια δωρεά.

Η λογοκρισία στα κοινωνικά δίκτυα αγριεύει. Ας μην χάσουμε επαφή. Εγγράψου, για να λαμβάνεις ειδοποίηση στο email σου για κάθε νέο άρθρο: