Έλληνες επιχειρηματίες ψάχνουν τρόπους για να παρακάμψουν τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας

Του Paul Antonopoulos (Μετάφραση: Γιώργος Β. Μιχαήλ)

Οι δυτικές κυρώσεις, τις οποίες δεν έχουν εξουσιοδοτήσει τα Ηνωμένα Έθνη, είναι η πλέον προσφιλής μέθοδος της Ουάσιγκτον για να αμφισβητήσει την Μόσχα χωρίς να μπει σε απευθείας πολεμική σύγκρουση μαζί της.

Μετά την επανένωση της Κριμαίας με την Ρωσία, το 2014, οι ΗΠΑ εξώθησαν τους συμμάχους τους να επιβάλουν 8.068 κυρώσεις κατά της Μόσχας, ενώ άλλες 5.314 νέες κυρώσεις ορίστηκαν μετά την έναρξη της ουκρανικής κρίσης.

Αυτές οι κυρώσεις δεν επηρεάζουν μόνον την Ρωσία, αλλά έχουν επίσης αντίκτυπο στην ευρωπαϊκή και την αμερικανική οικονομία.

Σύμφωνα με τον πρώην αξιωματούχο του Υπουργείου Οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου, Andrew Milligan, οι κυρώσεις ενδέχεται να οδηγήσουν σε ελαφρώς μειωμένα εταιρικά κέρδη στις ΗΠΑ, με αναμενόμενη ανάπτυξη κατά 0,25%-0,5% -χαμηλότερη από αυτήν που θα υπήρχε αν δεν επιβάλλονταν κυρώσεις.

Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές εταιρείες είναι απρόθυμες να θέσουν σε κίνδυνο την ύπαρξή τους, διακόπτοντας τις συναλλαγές τους με την Ρωσία, και βρίσκουν εναλλακτικές μεθόδους για να παρακάμψουν τις κυρώσεις.

Ένας εμπειρογνώμονας του ναυτιλιακού κλάδου, με έδρα την Αθήνα, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, είπε ότι τα ελληνόκτητα πλοία θα μπορούσαν ν’ αρχίσουν να απενεργοποιούν τα Αυτόματα Συστήματα Αναγνώρισής τους (AIS), προκειμένου να διασφαλίσουν ότι οι αρχές δεν θα γνωρίζουν το εν πλω στίγμα τους.

Υπενθυμίζουμε ότι, το 2020, η Ουάσιγκτον ανάγκασε τους πλοιοκτήτες με έδρα την Ελλάδα να παραδώσουν στην αμερικανική κυβέρνηση το φορτίο τους με ιρανικά καύσιμα -διαφορετικά θα τους επιβάλλονταν κυρώσεις. Σύμφωνα με τις τότε αναφορές των ΜΜΕ, οι πλοιοκτήτες «τρόμαξαν» από την απειλή των αμερικανικών κυρώσεων, καθώς θα μπορούσαν να τους στερήσουν την πρόσβαση στις τράπεζες των ΗΠΑ και στις καταθέσεις σε δολάρια.

Για τον λόγον αυτόν, ο εμπειρογνώμονας είπε ότι η λεγόμενη «σκοτεινή δραστηριότητα» (δηλαδή, το να πλέει ένα σκάφος απενεργοποιώντας το AIS ή εμποδίζοντας την λήψη των σημάτων από άλλα πλοία ή από τις ναυτιλιακές αρχές) «εξετάζεται από ορισμένους Έλληνες πλοιοκτήτες».

Η «σκοτεινή δραστηριότητα» χρησιμοποιείται συχνά για λαθρεμπόριο, εγκληματικές επιχειρήσεις, διευκόλυνση τρομοκρατικών ενεργειών, και διάδοση όπλων μαζικής καταστροφής, αλλά και από τον ιδιωτικό τομέα για αποφυγή κυρώσεων. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίον το διεθνές ναυτικό δίκαιο ορίζει ότι όλα τα εμπορικά πλοία πρέπει να ενεργοποιούν το AIS όταν βρίσκονται στην θάλασσα.

Η Μαρία Αγγελικούση, Διευθύνουσα Σύμβουλος του ναυτιλιακού ομίλου «Angelicoussis Group» με έδρα την Αθήνα, δήλωσε ότι η σύγκρουση στην Ουκρανία «είχε μεγάλες επιπτώσεις» στον κλάδο των δεξαμενόπλοιων, και επεσήμανε ότι «οι πλοιοκτήτες διστάζουν να μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο ή άλλα ρωσικά προϊόντα. Δηλαδή, αυτοκυρώνονται».

Ο όμιλος «Angelicoussis Group» είναι ένας από τους μεγαλύτερους ομίλους ιδιωτικών πλοίων στον κόσμο και ο στόλος του περιλαμβάνει πετρελαιοφόρα -γι’ αυτό και υπόκειται σε πολύ μεγάλο έλεγχο και σε αυστηρή εποπτεία.

Παρόλα αυτά, ο εμπειρογνώμονας τόνισε ότι:

Είναι αδύνατον να υπάρχει εποπτεία σε κάθε πλοίο στην θάλασσα, ειδικά σε εκείνα των πολύ μικρότερων πλοιοκτητών που είναι προθυμότατοι να συμμετάσχουν στην λεγόμενη σκοτεινή δραστηριότητα, ώστε να μην εμποδίζονται οι συναλλαγές τους με την Ρωσία και, συνεπώς, να μην τίθενται σε κίνδυνο οι εταιρείες τους.

Το AIS δεν είναι αλάθητο και έχει πολλά τρωτά σημεία, συμπεριλαμβανομένης της απώλειας δεδομένων θέσης πλοίου. Η διαφάνεια σχετικά με την τοποθεσία ενός πλοίου απαιτεί επίμονη και αποτελεσματική παρακολούθηση. Αλλά, με περίπου 50.000 γνωστά πλοία στην θάλασσα, υπάρχουν πιθανώς χιλιάδες άλλα που εμπλέκονται σε σκοτεινή δραστηριότητα.

Η ναυτιλία δεν είναι ο μόνος ελληνικός κλάδος που εξετάζει μεθόδους παράκαμψης των κυρώσεων.

Οι Έλληνες εισαγωγείς ρωσικών λιπασμάτων προσπαθούν να βρουν τρόπους υπέρβασης των κυρώσεων για να αγοράσουν εμπόρευμα με ρούβλια. Αν και αυτό φαντάζει δύσκολο, ένας εισαγωγέας (μιλώντας κι αυτός υπό τον όρο της ανωνυμίας, λόγω των φόβων για πιθανές επιπτώσεις) δήλωσε ότι οι συναλλαγές μπορούν να γίνονται μέσω τρίτων.

Είπε χαρακτηριστικά:

Με τις ελληνο-ινδικές σχέσεις να φτάνουν στο υψηλότερο όλων των εποχών, και με την είσοδο του ρουβλίου και της ρουπίας στις εμπορικές οικονομικές συναλλαγές, η Ινδία πιθανότατα θα γίνει τρίτο μέρος ή διαμεσολαβητής μεταξύ ελληνικών και ρωσικών εταιρειών που εξακολουθούν να επιθυμούν συνεργασία παρά τις κυρώσεις.

Και εξήγησε:

Παρά την περσινή ανάπτυξη, η ελληνική οικονομία γίνεται όλο και πιο ασταθής, καθώς οι αισιόδοξες προβλέψεις για το 2022 έχουν αναθεωρηθεί μετά την επιβολή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Υπό αυτές τις συνθήκες, θα μπορούσαμε να δούμε κάποιες ελληνικές γεωργικές εταιρείες να στρέφουν το βλέμμα τους όχι μόνο προς την Ινδία, αλλά ίσως ακόμα και προς την Κίνα, η οποία έχει πολύ καλές οικονομικές σχέσεις με την Ελλάδα. Ινδικές και κινεζικές εταιρείες θα μπορούσαν να αγοράσουν ρωσικά λιπάσματα με ρούβλια και να τα πουλήσουν στην Ελλάδα έναντι ευρώ. Αυτό είναι κάτι που θα διερευνήσουμε.

Αν και (βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα) οι κυρώσεις έχουν μετατρέψει την Ρωσία σε μια χώρα δύσκολη για επιχειρηματική δραστηριότητα, εντούτοις μακροπρόθεσμα θα διαμορφωθεί ένα αναθεωρημένο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα, με κύρια χαρακτηριστικά (α) ένα ασθενέστερο και λιγότερο σεβαστό δολάριο και (β) ένα εμπόριο που θα διεξάγεται διά των νομισμάτων των συναλλασσομένων κρατών.

Προς το παρόν, ωστόσο, οι δυτικοί έμποροι, εισαγωγείς, και εξαγωγείς θα πρέπει να βρουν εναλλακτικές μεθόδους παράκαμψης των κυρώσεων, όπως η χρήση μεσαζόντων ή η «σκοτεινή δραστηριότητα» στην θάλασσα.

Σπάσε το μονοπώλιο της ενημέρωσης. Εγγράψου στο Newsletter μας: