Έρχεται η Πολυπολική Παγκόσμια Τάξη

Του Andrew Korybko (Μετάφραση: Γιώργος Β. Μιχαήλ)

Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, επισκέφτηκε την Κίνα [στις 30 Μαρτίου] για συνομιλίες σχετικά με το Αφγανιστάν. Κατά την διάρκεια των συνομιλιών, είπε στον Κινέζο ομόλογό του, Γουάνγκ Γι, ότι οι δύο μεγάλες χώρες τους θα συνεχίσουν να κινούνται προς μια «πολυπολική, δίκαιη, δημοκρατική παγκόσμια τάξη».

Όλοι αναγνωρίζουν ότι η παγκόσμια συστημική μετάβαση έχει επιταχυνθεί, υπό το φως των πρόσφατων γεγονότων και ιδιαίτερα της υπό την ηγεσία των ΗΠΑ αντίδρασης της Δύσης στην ειδική στρατιωτική επιχείρηση της Ρωσίας στην Ουκρανία, αλλά λίγοι γνωρίζουν πώς θα μοιάζει το τελικό αποτέλεσμα.

Ενώ πολλά παραμένουν ακόμη ρευστά, τα δομικά στοιχεία αυτής της πολυπολικής παγκόσμιας τάξης είναι ήδη σε ισχύ και επιτρέπουν σε κάποιον να προβλέψει το αποτέλεσμα αυτής της περίπλοκης διαδικασίας, όποτε τελικά ολοκληρωθεί.

Το παράδειγμα, μέσω του οποίου πρέπει να αναλυθούν τα πάντα, είναι ο Χάρτης του ΟΗΕ, ο οποίος θέτει την βάση του διεθνούς δικαίου. Διαβάζοντάς τον κάποιος, θα καταλάβει ότι το όραμα εκείνης της εποχής είναι στ’ αλήθεια πολυπολικό, αλλά δεν μπόρεσε να πραγματοποιηθεί, λόγω του Ψυχρού Πολέμου που ξεκίνησε αμέσως μετά την δημοσίευση του Χάρτη.

Η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, το 1991, οδήγησε σε μια σύντομη περίοδο αμερικανικής μονοπολικής ηγεμονίας στις παγκόσμιες υποθέσεις, αν και η κυρίαρχη θέση των ΗΠΑ στο διεθνές σύστημα άρχισε να μειώνεται από το 2008 και μετά, σύμφωνα με τις περισσότερες εκτιμήσεις.

Η χρηματοπιστωτική κρίση, που ξέσπασε εκείνην την περίοδο, κλόνισε την παγκόσμια οικονομική θέση της υπερδύναμης και δημιούργησε ευκαιρίες σε άλλες χώρες να διαδραματίσουν πιο σημαντικό ρόλο. Η ίδρυση του G20 είναι η ενσάρκωση αυτής της έκβασης.

Ένα άλλο παράδειγμα της φθίνουσας οικονομικής ηγεμονίας της Αμερικής ήταν ο σχηματισμός των BRICS, μεταξύ των ταχέως αναπτυσσόμενων οικονομιών της Βραζιλίας, της Ρωσίας, της Ινδίας, της Κίνας, και της Νότιας Αφρικής.

Η Ρωσία, η Ινδία, και η Κίνα θεωρούνται ότι αποτελούν τον πυρήνα αυτής της δομής και η μορφή της τριμερούς συνεργασίας τους είναι γνωστή ως RIC. Οι τρεις αυτές χώρες είναι, επίσης, μέλη του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO), που αποτελεί μιαν άλλη πολυπολική πλατφόρμα συνεργασίας, η οποία αρχικά εστίαζε περισσότερο στην ασφάλεια, σε αντίθεση με την εστίαση των BRICS στην οικονομία.

Μειώνεται, επίσης, η χρηματοπιστωτική ηγεμονία των ΗΠΑ, όπως αποδεικνύεται από την αβεβαιότητα σχετικά με την κατάσταση του δολαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος.

Το πάγωμα των περιουσιακών στοιχείων της Ρωσίας στο εξωτερικό, από την Αμερική και τους Ευρωπαίους συμμάχους της, χαρακτηρίστηκε από την Μόσχα ως κλοπή και ως απόδειξη ότι καμιάς χώρας τα περιουσιακά στοιχεία (σε ΗΠΑ και Ευρώπη) δεν είναι ασφαλή από παρόμοια μοίρα, για πολιτικούς λόγους.

Επιπλέον, υπήρξαν πρόσφατες αναφορές ότι η πετρελαϊκή υπερδύναμη Σαουδική Αραβία μπορεί ν’ αρχίσει να δέχεται κινεζικό γιουάν για πληρωμή, κάποια στιγμή στο μέλλον. Εάν αυτό συμβεί, τότε το δολάριο θα πάψει να είναι γνωστό ως «πετροδόλαρο», αφού θα το ανταγωνίζεται ένα «πετρογιουάν».

Αυτό θα διευκόλυνε την χρηματοπιστωτική πολυπολικότητα, εμποδίζοντας σταδιακά τις ΗΠΑ να οπλοποιούν το νόμισμά τους για σκοπούς υβριδικού πολέμου, όπως ήδη κάνουν κατά της Ρωσίας, της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κορέας, του Ιράν, και των άλλων χωρών στις οποίες, εδώ και δεκαετίες, έχουν επιβληθεί μονομερείς κυρώσεις, στο πλαίσιο του απρόκλητου οικονομικού πολέμου εναντίον τους.

Διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, όπως το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα, κυριαρχούνταν από τις ΗΠΑ και οπλοποιούνταν για παρόμοιους υβριδικούς πολέμους ενάντια στον Παγκόσμιο Νότο, αλλά αυτό αλλάζει, επίσης, ως αποτέλεσμα του αυξανόμενου επενδυτικού ρόλου της Κίνας στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Η Πρωτοβουλία Belt & Road (BRI) παρέχει δάνεια χωρίς σκληρούς όρους, προκειμένου να βοηθήσει τους αναπτυσσόμενουςς ομολόγους της Κίνας στην Αφρική, την Ασία, και την Λατινική Αμερική.

Το αποτέλεσμα είναι ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν πλέον να χειραγωγούν τις κυβερνήσεις αυτών των χωρών, μέσω του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Υπάρχει, επιπροσθέτως, η διάσταση της στρατιωτικής πολυπολικότητας, που αξίζει να αναφερθεί σε σχέση με την αναδυόμενη παγκόσμια τάξη πραγμάτων.

Ενώ οι ΗΠΑ εξακολουθούν να δαπανούν για τις ένοπλες δυνάμεις τους περισσότερα από οποιανδήποτε άλλη χώρα, έχουν αποδείξει ότι είναι ανίκανες να επιτύχουν τους πολιτικούς τους στόχους.

Για παράδειγμα, πριν από λιγότερο από έναν χρόνο, οι Αμερικανοί αναγκάστηκαν να φύγουν ντροπιασμένοι από το Αφγανιστάν, αφού έχασαν τον έλεγχο της χώρας από τους εχθρούς τους Ταλιμπάν, παρά το γεγονός ότι πολεμούσαν εναντίον τους για σχεδόν δύο δεκαετίες.

Οι στρατιωτικο-τεχνικές καινοτομίες της Ρωσίας στα υπερηχητικά οχήματα ολίσθησης εγγυώνται ότι η αποκαλούμενη «ασπίδα αντιπυραυλικής άμυνας» των ΗΠΑ δεν μπορεί να εξουδετερώσει τις δυνατότητες πυρηνικής δεύτερης επίθεσης της Μόσχας και να θέσει, έτσι, αυτήν την μεγάλη χώρα σε μια διαρκή κατάσταση πυρηνικού εκβιασμού από την Ουάσιγκτον.

Αυτό άλλαξε στην κυριολεξία το παιχνίδι και ανάγκασε τις ΗΠΑ να αναθεωρήσουν ριζικά ολόκληρη την στρατιωτική τους στρατηγική. Δημιούργησε, επίσης, τις προϋποθέσεις για να τεθεί υπό έλεγχο η Αμερική, αποτρέποντας την επιθετικότητά της εναντίον της Ρωσίας και όσων άλλων αναπτύσσουν αυτά τα όπλα.

Όλοι αυτοί οι παράγοντες συμβάλλουν αθροιστικά στην πολιτική πολυπολικότητα, αποδυναμώνοντας την ηγεμονική επιρροή των ΗΠΑ στην διεθνή κοινότητα, και επαναφέροντας, έτσι, σταδιακά τα Ηνωμένα Έθνη στην αρχική τους πολυπολική φύση.

Ενώ η μονοπολικότητα έχει με βεβαιότητα τελειώσει, η πολυπολικότητα δεν έχει ακόμη τεθεί σε πλήρη ισχύ. Αλλά είναι ήδη σαφές ότι αυτό είναι το αναπόφευκτο αποτέλεσμα της παγκόσμιας συστημικής μετάβασης. Η Κίνα, η Ρωσία, και οι εταίροι τους θα φροντίσουν να συμβεί αυτό νωρίτερα – όχι αργότερα.

Σπάσε το μονοπώλιο της ενημέρωσης. Εγγράψου στο Newsletter μας: